"ΜΑΝΤΕΛΛΙΔΑ" ή "ΜΑΝΤΕΛΛΙΝΑ"


Από μικρός άκουγα την αγαπημένη μου γιαγιά Κατερνιώ στο νησί, τα Θερμιά, ν' αποκαλεί "μαντελλίδες" τις μαργαρίτες του βουνού, τ' αγριολούλουδα που ανθίζουν τούτη την εποχή ("μαντελλίδες" στο Χωριό, "μαντελλίνες" τις λένε στη Χώρα).

Γλυκόηχα μού ηχούσε πάντα αυτή η παροξύτονη τετρασύλλαβη λέξη που ανέκαθεν μου φαινόταν λατινική. Την υποψία μου για την ιταλική της προέλευση ενίσχυε και η διαπίστωση ότι έτσι ονοματίζουν το λουλούδι σε τόπους που υπήρξαν υπό βενετική κατοχή (μετά το 1204), πχ "μαντιλλίδες" στην Κρήτη, "μαντουλλίδες" στη Νάξο. Μου έλυσε την απορία (αφού έκανε πρώτα έρευνα) μια φίλη Ιταλίδα από τη Βενετία, η κ. Carla Matacchioni, η μητέρα του φίλου ηθοποιού Λευτέρη Ελευθερίου, και την ευχαριστώ γι αυτό από βάθους καρδίας.

Όντως είναι ιταλική η λέξη. Το λουλούδι στην Ιταλία φέρει το όνομα "margherita mantellina" (μαργαρίτα-κάπα). "Mantellina" είναι η ονομασία ενός τύπου κοντής κάπας (σαν μπολερό ή μπέρτα) που η προέλευσή της ανάγεται τουλάχιστον πέντε αιώνες πριν. Προφανώς, επειδή η μαντελλίδα γέρνει προς τα κάτω τα πέταλά της της κατά το σούρουπο, μοιάζοντας έτσι με την κάπα "mantellina", πήρε απ' το κομψό γυναικείο ένδυμα το όνομά της.

κείμενο από

Γιωργής Βενετούλιας